Saklı pay, altsoy, ana baba ve eşin vasiyet veya bağışla ellerinden alınamayan miras payıdır. Tasarruf edilebilir kısım ve tenkis davası örnekle anlatılıyor.
Kısa cevap: Miras bırakan malvarlığının yalnızca tasarruf edilebilir kısmını vasiyet veya bağışla dilediğine bırakabilir. Saklı pay altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana baba zümresiyle mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Saklı pay oranları
Saklı pay sahibi olmayan mirasçılar, örneğin kardeşler, vasiyetle mirastan tamamen çıkarılabilir. Saklı paylı mirasçıların payı ise ancak kanunda sayılan ağır sebeplerle mirasçılıktan çıkarma yoluyla ellerinden alınabilir.
| Mirasçı | Saklı pay |
|---|---|
| Altsoy (çocuk, torun) | Yasal miras payının 1/2’si |
| Anne ve babadan her biri | Yasal miras payının 1/4’ü |
| Eş (altsoy veya ana baba ile birlikte) | Yasal miras payının tamamı |
| Eş (diğer hâllerde) | Yasal miras payının 3/4’ü |
| Kardeşler | Saklı payı yoktur |
Örnek: vasiyet saklı payı zedelerse
Saklı pay ve tenkis adım adım nasıl hesaplanır
Yasal payları bulun
Tereke 1.200.000 TL; mirasçılar eş ve iki çocuk. Yasal paylar: eş 300.000, her çocuk 450.000 TL.
Saklı payları hesaplayın
Eşin saklı payı yasal payının tamamı olan 300.000 TL; her çocuğun saklı payı 225.000 TL. Toplam saklı pay 750.000 TL.
Tasarruf edilebilir kısmı bulun
1.200.000 − 750.000 = 450.000 TL. Miras bırakan bu kısmı dilediğine bırakabilir.
Tasarrufu karşılaştırın
Miras bırakan 800.000 TL’lik bir daireyi vasiyetle bir arkadaşına bırakmışsa, 350.000 TL’lik kısım tasarruf edilebilir sınırı aşar.
Tenkis talebi
Saklı payı zedelenen mirasçılar aşan 350.000 TL için tenkis davası açabilir.
Terekeyi, mirasçıları ve yapılan tasarrufu girin; araç saklı payları, tasarruf edilebilir kısmı ve tenkise konu tutarı gösterir.
Saklı Pay ve Tenkis HesaplamaTenkis davası ve süreleri
- Kim açar? Saklı payını tam olarak alamayan mirasçı açar; alacaklılar ve iflas idaresi de belirli koşullarda bu hakkı kullanabilir.
- Süre: Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl.
- Sıra: Önce ölüme bağlı tasarruflar (vasiyet, miras sözleşmesi), yetmezse sağlararası bağışlar en yeniden eskiye doğru tenkis edilir.
- Hesaba katılan bağışlar: Ölümden önceki son beş yıl içindeki bağışlar ve saklı payı zedelemek amacıyla yapıldığı açık olan kazandırmalar tereke hesabına eklenir.
Mirasçılıktan çıkarma
Saklı paylı bir mirasçının payı, miras bırakan tarafından ancak kanunda sayılan sebeplerle ve ölüme bağlı bir tasarrufla ortadan kaldırılabilir. Mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi bu sebeplerdendir. Çıkarma sebebi vasiyetnamede açıkça belirtilmelidir; sebep gösterilmezse veya ispatlanamazsa çıkarılan mirasçı saklı payını talep edebilir.
Borç ödemeden aciz hâlindeki bir altsoy, alacaklılarına karşı korunmak amacıyla saklı payının yarısından çıkarılabilir; bu kısım mirasçının mevcut ve doğacak çocuklarına kalır. Mirasçılıktan çıkarma ağır sonuçları olan bir işlem olduğundan, vasiyetnamenin resmî şekilde noterde düzenlenmesi ve sebeplerin belgelerle desteklenmesi önerilir.
Hesaba başlamadan önce
Saklı pay, yasal miras payı üzerinden hesaplandığı için önce her mirasçının yasal payını doğru belirlemek gerekir; bunun için miras payı hesaplama aracını ve miras payı rehberini kullanabilirsiniz. Evli bir miras bırakanda terekeye girecek malvarlığı mal rejiminin tasfiyesinden sonra belirlenir; hesap için katılma alacağı aracına bakın. Vasiyetle kalan malı alan kişi de veraset ve intikal vergisi öder; tutarı veraset ve intikal vergisi aracıyla hesaplayabilirsiniz. Genel paylaşım süreçleri için miras ve veraset yazımıza göz atın.
İlgili hesaplama araçları
- Miras Payı HesaplamaZümre sistemine göre sağ kalan eş ve mirasçıların yasal miras paylarını kesir…
- Veraset ve İntikal Vergisi HesaplamaMiras hissenize veya bağış tutarına düşen veraset ve intikal vergisini istisna…
- Mal Rejimi Tasfiyesi ve Katılma AlacağıEdinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin artık değerini ve diğerinden…
- Borçlar Hukukunda Zamanaşımı SüreleriAlacağın türüne göre zamanaşımı süresini ve sürenin dolduğu tarihi haksız fiil…
- Dava Harcı ve Gider HesaplamaDava açarken yatırılacak peşin harcı ve karar sonrası bakiye karar ve ilam harcını…
Bu alandaki tüm araçlar için Aile ve Miras hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Tenkis davası kaç yıl içinde açılır?
Babam tüm malını bir çocuğuna bıraktı, ne yapabilirim?
Tasarruf edilebilir kısım nasıl bulunur?
Tenkis bedel olarak mı yapılır?
Dayanak: Türk Medeni Kanunu m.505, m.506, m.560, m.565, m.570, m.571. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.