Miras payı zümre sistemine göre belirlenir: altsoy, ana baba ve büyükanne büyükbaba. Eş, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre dörtte birden tamamına pay alır.
Kısa cevap: Önce murisin altsoyu olup olmadığına bakılır; varsa miras altsoya ve eşe kalır, eş dörtte bir alır. Altsoy yoksa ana baba ve onların altsoyu ile birlikte eş yarı pay alır. Onlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalarla birlikte eşe dörtte üç kalır; hiçbiri yoksa mirasın tamamı eşindir. Ölen mirasçının yerini kendi altsoyu alır.
Zümre sistemi nedir?
Türk Medeni Kanunu yasal mirasçıları kan bağına göre zümrelere ayırır. Bir zümrede mirasçı bulunduğu sürece sonraki zümreye pay düşmez. Her zümrede ölen mirasçının yerini kendi altsoyu alır; buna halefiyet denir. Sağ kalan eş ise zümrelerin dışında, her durumda yasal mirasçıdır.
| Zümre | Kimler | Eşin payı |
|---|---|---|
| 1. zümre | Çocuklar, torunlar (altsoy) | 1/4 |
| 2. zümre | Anne, baba ve onların altsoyu (kardeşler, yeğenler) | 1/2 |
| 3. zümre | Büyükanne, büyükbaba ve onların altsoyu (amca, hala, dayı, teyze) | 3/4 |
| Hiçbiri yok | — | Mirasın tamamı |
Örneklerle miras paylaşımı
Miras payı adım adım nasıl hesaplanır
Eş ve iki çocuk
1.200.000 TL’lik terekede eş 1/4 ile 300.000 TL alır; kalan 3/4 çocuklar arasında eşit bölünür ve her çocuk 3/8 ile 450.000 TL alır.
Eş, anne ve baba
Çocuk yoksa eş 1/2 ile 600.000 TL, anne ve baba 1/4’er ile 300.000’er TL alır.
Baba ölmüş, bir kardeş var
Babanın payı olan 1/4 onun altsoyuna, yani kardeşe geçer. Eş 1/2, anne 1/4, kardeş 1/4 alır.
Ölen çocuğun çocukları
İki çocuktan biri murisden önce ölmüşse onun 3/8’lik payı kendi çocukları arasında eşit bölünür.
Paylar tam kesir olarak hesaplanır; üçte bir gibi paylarda ondalık yuvarlama hatası oluşmaz.
Eşin, çocukların, ana babanın ve kardeşlerin durumunu girin; araç her mirasçının payını tam kesir ve tutar olarak hesaplar.
Miras Payı HesaplamaÖzel durumlar
- Evlilik dışı çocuklar: Soybağı kurulmuşsa evlilik içinde doğan çocuklarla eşit mirasçıdır.
- Evlatlık: Evlat edinen ve onun mirasçıları bakımından öz çocuk gibi mirasçıdır; evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
- Boşanmış eş: Boşanma kesinleştikten sonra yasal mirasçı değildir. Boşanma davası sürerken eş ölürse, diğer mirasçılar davaya devam ederek eşin mirasçılığını sona erdirebilir.
- Kardeşlerin saklı payı: 2007’den bu yana kardeşlerin saklı payı yoktur; miras bırakan vasiyetle kardeşleri mirastan tamamen dışarıda bırakabilir.
Tapuda intikal ve mirasçıların yükümlülükleri
Mirasçılık belgesi alındıktan sonra taşınmazlar tapuda mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak tescil edilir. Bu aşamada mirasçılar, her biri ayrı ayrı olmak üzere ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermekle yükümlüdür; yurt dışındaki mirasçılar için süre daha uzundur. Elbirliği mülkiyetinde mirasçılar tek başına paylarını satamaz; paylaşım ya anlaşmayla ya da mahkeme yoluyla yapılır.
Mirasçılar anlaşarak elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirebilir; bu durumda her mirasçının payı tapuda kesir olarak gösterilir ve pay sahibi kendi payını devredebilir. Murisin borçları da mirasçılara geçer; mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Borçların fazla olduğundan şüpheleniliyorsa mirası reddetme süresi dolmadan tereke defteri tutulmasını istemek yararlıdır.
Mirasçılık belgesi, ret ve paylaşım
Mirasçılar önce mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alır; bu belge noterden veya sulh hukuk mahkemesinden çıkarılabilir. Borçları malvarlığından fazla olan bir mirası istemeyen mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Mirasçılar anlaşarak paylaşım yapabilir; anlaşamazlarsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu süreçlerin ayrıntılarını miras ve veraset rehberimizde anlattık.
Anne hayattayken kardeşler arasındaki paylaşım sorunları için kardeşim miras payını istiyor yazısına bakabilirsiniz. Miras bırakanın vasiyet veya bağışla payları değiştirdiği durumlarda saklı payları saklı pay ve tenkis hesaplama aracıyla kontrol edin; mirasçıya düşen pay üzerinden ödenecek vergiyi veraset ve intikal vergisi hesaplama aracı gösterir.
İlgili hesaplama araçları
- Saklı Pay ve Tenkis HesaplamaMirasçıların saklı paylarını ve tasarruf edilebilir bölümü hesaplayarak tenkis…
- Veraset ve İntikal Vergisi HesaplamaMiras hissenize veya bağış tutarına düşen veraset ve intikal vergisini istisna…
- Mal Rejimi Tasfiyesi ve Katılma AlacağıEdinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin artık değerini ve diğerinden…
- Nafaka Artış Hesaplamaİlamda kararlaştırılan artış ölçütüne göre nafakanın güncel tutarını yıl yıl…
- Değer Artış Kazancı Vergisi HesaplamaTaşınmaz satışında beş yıl kuralını, endekslemeyi ve istisnayı uygulayarak ödenecek…
Bu alandaki tüm araçlar için Aile ve Miras hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşin miras payı ne kadar?
Çocuk varken anne ve baba mirasçı olur mu?
Kardeşler ne zaman mirasçı olur?
Mirası reddetmek için süre var mı?
Miras payı kesir olarak mı hesaplanır?
Dayanak: Türk Medeni Kanunu m.495, m.496, m.497, m.498, m.499, m.500, m.501. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.