Varlık Şirketine Ödenen Borç UYAP'ta Neden Duruyor?
Varlık yönetim şirketine ödeme yaptınız, dekont elinizde; buna rağmen aradan 15-20 gün geçmesine rağmen icra dosyası UYAP'ta hâlâ açık görünüyor. Bunun nedeni sistemin geç çalışması değil, ödemenin icra dosyasına yansıması için zincirin bir halkasının eksik kalmasıdır: alacaklı vekilinin dosyaya beyan sunması gerekir. Bu yazıda ödemenin neden otomatik düşmediğini, hangi aşamada takıldığını ve dosyayı kapattırmak için ne yapmanız gerektiğini adım adım açıklıyoruz.
Şirkete yapılan ödeme, icra dosyasını kendiliğinden kapatmaz
Ödemeyi varlık şirketinin kendi hesabına yaptıysanız bu harici (dosya dışı) ödemedir. İcra müdürlüğünün bundan haberi olmaz. Dosyanın kapanması için alacaklı vekilinin dosyaya "haricen tahsil" beyanı veya feragat dilekçesi sunması, tahsil harcının yatırılması ve müdürlüğün bu talebi işlemesi gerekir.
Mevzuatta "1-3 iş günü" şeklinde bir süre yoktur. Süreyi belirleyen, alacaklı vekilinin dilekçeyi ne zaman sunduğudur. 15-20 gün geçtiyse büyük ihtimalle dilekçe henüz sunulmamıştır; beklemek yerine yazılı olarak talep etmeniz gerekir.
Ödeme hangi zincirden geçiyor?
Varlık yönetim şirketleri, bankaların tahsil edemediği alacakları devralan ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca BDDK izniyle faaliyet gösteren şirketlerdir. Alacak devredildiğinde icra dosyası kapanmaz; dosyadaki alacaklı sıfatı varlık şirketine geçer. Yani takip aynı dosya üzerinden devam eder.
Ödeme yaptığınızda UYAP'ta borcun düşmesi için şu beş halkanın tamamlanması gerekir. Aşağıdaki animasyonda süreç sırayla ilerliyor; kırmızı işaretli halka, uygulamada sürecin en çok takıldığı yerdir.
- 1. HalkaÖdeme yapılırŞirketin kendi hesabına yapılan ödeme "harici tahsil"dir; icra veznesine yapılan ödemeden farklıdır.
- Tıkanma noktası2. HalkaVekil beyan sunarAlacaklı vekilinin dosyaya haricen tahsil beyanı veya feragat dilekçesi sunması gerekir. Bu adım otomatik değildir.
- 3. HalkaHarç yatırılırTahsil harcı ödenmeden müdürlük dosyayı kapatmaz.
- 4. HalkaMüdürlük işlerİcra müdürlüğü talebi kaydeder, dosyayı infazen kapatır. İş yüküne göre günler alabilir.
- 5. HalkaHacizler kaldırılırTapu, trafik tescil, banka ve işverene ayrı ayrı fek müzekkeresi yazılır; kurumlar bunları kendi süreçlerinde işler.
Zincirin herhangi bir halkası tamamlanmazsa dosya UYAP'ta açık görünmeye devam eder; ödeme yapmış olmanız tek başına yeterli değildir.
Sizin dosyanız nerede takılıyor? Üç dakikada tespit
UYAP Vatandaş Portal'a e-Devlet ile giriş yapıp dosyanızı açtığınızda üç şeye bakın:
- Dosya durumu: "Derdest" ise dosya hâlâ açıktır. "İnfazen kapalı" ise kapanmıştır ve borç görünmesi sadece geçmiş kaydıdır.
- Dosya safahatı (işlem geçmişi): Ödeme tarihinizden sonra alacaklı vekili tarafından sunulmuş bir talep var mı? Yoksa zincir 2. halkada durmuş demektir.
- Dosya hesabı: Bakiye sıfırlanmış mı, yoksa harç ve masraf kalemi duruyor mu? Duruyorsa zincir 3. halkada durmuştur.
Bu üç bilgi, kiminle konuşmanız gerektiğini belirler: beyan sunulmamışsa muhatabınız alacaklı vekili, sunulmuş ama işlenmemişse icra müdürlüğüdür.
Gecikmenin gerçek sebepleri
- Beyan hiç sunulmamıştır. En yaygın sebep budur. Şirketin tahsilat birimi ödemeyi görür, ancak dosyayı takip eden avukata talimat gitmemiştir. Ödeme ile dilekçe arasında insan eliyle işleyen bir adım vardır.
- Ödeme protokol kapsamında yapılmıştır. Yapılandırma veya taksitli anlaşmada, son taksit ödense bile şirket kapama talimatını dönemsel olarak toplu gönderebilir.
- Tahsil harcı yatırılmamıştır. Harç ödenmeden müdürlük dosyayı kapatmaz; dosya bakiyeli kaldığı için ekranda borç görünmeye devam eder.
- Kalan kalemler vardır. Anapara ödenmiş, ancak işlemiş faiz, vekâlet ücreti veya icra masrafı bakiyede kalmıştır. Şirketin "borcunuz bitti" demesi, dosya hesabının sıfırlandığı anlamına gelmez.
- Aynı borç için birden fazla dosya vardır. Bir dosya kapanmış, diğeri açık kalmıştır. Kredi kartı ve ihtiyaç kredisi ayrı ayrı takibe konu edilmiş olabilir.
- Ödeme yanlış muhataba yapılmıştır. Alacak devri size bildirilmemişse ya da eski alacaklıya ödeme yapılmışsa, ödemenin bu dosyaya mahsubu ayrıca sorun olur.
- Talep sunulmuş, müdürlük henüz işlememiştir. Yoğun icra dairelerinde UYAP'a düşen talebin işlenmesi günler alabilir; bu aşamada yapılacak şey takip etmektir.
Çoğu kişinin bilmediği ayrıntı: tahsil harcı
İcra takibi harca tabidir. Alacak dosya dışında tahsil edildiğinde de tahsil harcı doğar ve bu harç yatırılmadan icra müdürlüğü dosyayı kapatmaz. Uygulamada şu tablo sık görülür: borçlu şirkete ödemesini yapar, şirket "dosyanız kapandı" der, fakat harç yatırılmadığı için dosya UYAP'ta açık kalmaya devam eder.
Bu nedenle şirketle anlaşma yaparken harç ve masrafların kime ait olacağını yazılı olarak netleştirin. Anlaşma metninde "dosya kapanışına ilişkin harç ve masraflar alacaklıya aittir" ibaresinin bulunması, sonradan yaşanacak tartışmayı baştan bitirir.
Ne yapmalısınız? Sırayla uygulanacak adımlar
- Ödeme belgesini ve ibranameyi yazılı olarak isteyin.
Varlık şirketinden dekont dışında, borcun tamamen kapandığını ve dosyadan feragat edileceğini gösteren yazılı bir belge (ibraname veya kapama yazısı) talep edin. E-posta üzerinden istemeniz, sonradan delil oluşturması bakımından önemlidir.
- Dosya numarasını ve durumunu tespit edin.
UYAP Vatandaş Portal'dan icra dairesi adını, dosya numarasını, dosya durumunu ve safahatı not edin. Hangi halkada takıldığınızı bu ekran gösterir.
- Alacaklı vekilinden beyan sunmasını yazılı olarak talep edin.
Telefon görüşmesi delil oluşturmaz. Vekile e-posta veya ihtarname ile başvurup, dosyaya haricen tahsil beyanı ile hacizlerin fekki talebini sunmasını isteyin. Makul bir süre (örneğin yedi gün) verin.
- İcra dosyasına kendiniz de dilekçe sunun.
Ödeme belgelerinizi ekleyerek icra müdürlüğüne başvurabilir, borcun ödendiğini bildirip hacizlerin kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Dilekçeyi UYAP üzerinden gönderecekseniz .udf formatında hazırlamanız gerekir.
- Dosya hesabını kontrol ettirin.
İcra müdürlüğünden güncel dosya hesabı isteyin. Bakiyede harç, masraf veya vekâlet ücreti kalemi varsa, kapanmama sebebi budur; bunun kime ait olduğunu anlaşma metniyle karşılaştırın.
- Sonuç alamazsanız yargısal yola başvurun.
Talebiniz sürüncemede bırakılıyorsa icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluna gidebilirsiniz. Ayrıntısı aşağıda.
Dosya kapansa bile hacizler ayrıca kaldırılmalıdır
Sık yaşanan ikinci hayal kırıklığı budur: dosya kapanır, ama araç hâlâ satılamaz, tapuda şerh durur, banka hesabındaki blokaj kalkmaz. Çünkü haczin kaldırılması için icra müdürlüğünün ilgili kuruma ayrı bir fek müzekkeresi yazması ve o kurumun bunu kendi sisteminde işlemesi gerekir.
| Haciz türü | Kaldırma yolu | Nerede kontrol edilir |
|---|---|---|
| Araç haczi | Trafik tescil kaydına fek müzekkeresi işlenir | e-Devlet araç sorgulama ekranı |
| Tapu haczi | Tapu müdürlüğüne fek yazısı gönderilir | e-Devlet tapu bilgileri |
| Banka hesabı blokajı | Bankaya haciz kaldırma yazısı yazılır | Bankanız veya şubeniz |
| Maaş haczi | İşverene kesintinin durdurulması bildirilir | İnsan kaynakları veya bordro birimi |
| Diğer takyidatlar | İlgili kuruma ayrı müzekkere | İcra dosyası safahatı |
Dosyayı kapattırırken talebinizde hacizlerin fekkini de açıkça isteyin. Sadece "dosyanın kapatılması" talep edildiğinde bazı müzekkereler yazılmadan kalabilir ve aylar sonra araç satışında karşınıza çıkar.
Kredi notu ve Findeks kaydı ayrı bir konudur
UYAP'taki icra dosyası ile bankacılık sicilindeki kayıt farklı sistemlerdir. Dosya kapansa bile kredi notunuz aynı gün düzelmez; Kredi Kayıt Bürosu kayıtları alacaklı kuruluşun bildirimiyle ve kendi güncelleme döngüsünde değişir. Bu nedenle "icra dosyam kapandı ama Findeks'te görünüyor" durumu normaldir ve ayrıca takip edilmesi gerekir. Ödeme sonrası şirketten, ilgili kuruluşlara bildirim yapılmasını da yazılı olarak isteyin.
Sonuç alamıyorsanız: hukuki yollar
- İcra hukuk mahkemesine şikâyet (İİK m.16): İcra müdürlüğünün işlemine karşı kural olarak yedi gün içinde şikâyet edilir. Ancak bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet süreye tabi değildir; her zaman başvurulabilir. Talebiniz işleme konulmuyorsa dayanacağınız hüküm budur.
- Menfi tespit ve istirdat davası (İİK m.72): Borcunuz bulunmadığı hâlde takip sürdürülüyorsa borçlu olmadığınızın tespitini, ödemişseniz ödediğiniz paranın iadesini bu davayla isteyebilirsiniz.
- Ödenmiş borç için takibe devam: Ödeme yapıldığı bilindiği hâlde takibin sürdürülmesi hâlinde, koşulları oluşmuşsa tazminat talepleri gündeme gelebilir.
- Şirket şikâyeti: Varlık yönetim şirketleri BDDK denetimine tabidir. Sonuç alamadığınız kapama taleplerini şirketin müşteri şikâyet kanalına yazılı olarak iletmeniz, sonraki aşamalar için kayıt oluşturur.
Somut dosyanızda hangi yolun uygun olduğu, dosya safahatına ve ödeme belgelerinize göre değişir; avukata sor sayfası üzerinden görüş alabilirsiniz.
Dilekçenizi UDF olarak hazırlayın, gelen evrakı açın
İcra dosyasına sunacağınız "borç ödenmiştir, hacizlerin fekki talep olunur" dilekçesi UYAP'a .udf formatında yüklenir. Aynı şekilde icra dairesinden veya alacaklı vekilinden gelen evrak da çoğu zaman .udf uzantılıdır ve bilgisayarda çift tıklayınca açılmaz.
UDF dosyası açma
İcra dairesinden veya vekilden gelen .udf ekini program kurmadan tarayıcıda açın, gerekirse PDF olarak kaydedin.
UDF dosyasını aç → Talebinizi yazınUDF dosyası oluşturma
Haciz fekki ve dosya kapatma talebinizi tarayıcıda yazın, UYAP uyumlu .udf dosyası olarak indirin. Kurulum gerekmez.
UDF oluşturmaya başla →Adım adım anlatım: UDF dosyası nasıl açılır · UDF dosyası nasıl oluşturulur · bir dosya UDF'ye nasıl çevrilir
Sık sorulan sorular
Varlık şirketine ödenen borç UYAP'tan kaç günde düşer?
Mevzuatta belirlenmiş bir süre yoktur; "1-3 iş günü" şeklinde bir kural bulunmamaktadır. Dosyanın kapanması, alacaklı vekilinin icra dosyasına haricen tahsil beyanı sunmasına, tahsil harcının yatırılmasına ve icra müdürlüğünün talebi işlemesine bağlıdır. Beyan sunulmadığı sürece aradan aylar geçse de dosya açık görünmeye devam eder.
Ödemeyi yaptım, dekontum var. Bu tek başına yeterli değil mi?
Dekont ödemeyi ispatlar, ancak icra müdürlüğünün ödemeden kendiliğinden haberi olmaz. Şirketin kendi banka hesabına yapılan ödeme dosya dışı (harici) tahsildir. Dosyaya yansıması için ödemenin dosyaya beyan edilmesi gerekir. Dekontunuzu icra dosyasına sunarak siz de talepte bulunabilirsiniz.
Şirket "dosyanız kapandı" dediği hâlde UYAP'ta neden borç görünüyor?
Şirketin muhasebe kaydında borcun kapanması ile icra dosyasının hukuken kapanması farklı şeylerdir. Genellikle ya dilekçe henüz sunulmamıştır ya da tahsil harcı, icra masrafı, vekâlet ücreti gibi kalemler dosya hesabında durmaktadır. Dosya hesabını icra müdürlüğünden isteyerek bakiyede ne kaldığını görebilirsiniz.
Dosya kapandı ama aracımdaki haciz duruyor, neden?
Haczin kaldırılması dosyanın kapanmasından ayrı bir işlemdir. İcra müdürlüğünün trafik tescil kaydına ayrı bir fek müzekkeresi yazması ve bunun ilgili kurumda işlenmesi gerekir. Bu nedenle taleplerinizde dosyanın kapatılmasının yanı sıra hacizlerin fekkini de açıkça isteyin.
Alacaklı vekili dilekçe sunmuyorsa ne yapabilirim?
Önce yazılı olarak talep edip makul süre verin. Sonuç alınamazsa ödeme belgelerinizle icra dosyasına kendiniz başvurabilir, borcun ödendiğini bildirip hacizlerin kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Talebiniz sürüncemede bırakılırsa icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluna gidebilirsiniz; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet süreye tabi değildir.
Tahsil harcını kim öder?
Uygulamada bu, taraflar arasındaki anlaşmaya göre belirlenir ve en sık tartışma çıkan konudur. Harç yatırılmadan icra müdürlüğü dosyayı kapatmaz. Bu nedenle yapılandırma veya kapama anlaşması imzalarken harç ve masrafların kime ait olduğunun metne yazılmasını isteyin.
Borcu ödedim ama kredi notum düzelmedi, ilgisi var mı?
Hayır, bunlar ayrı sistemlerdir. UYAP icra dosyasını, Kredi Kayıt Bürosu kayıtları ise bankacılık sicilini gösterir. Dosya kapansa bile kredi notu, alacaklı kuruluşun bildirim yapmasıyla ve kendi güncelleme döngüsünde değişir. Ödeme sonrası şirketten ilgili kuruluşlara bildirim yapılmasını da yazılı olarak isteyin.
Ödemeyi doğrudan icra dosyasına yapsam daha mı iyi olurdu?
Ödeme icra veznesine veya dosya hesabına yapıldığında tahsilat doğrudan dosyaya işlenir ve bu tür gecikmeler büyük ölçüde önlenir. Şirketin kendi hesabına yapılan ödemelerde ise dosyaya yansıma, beyan sunulmasına bağlı kalır. Anlaşma yaparken ödemenin dosya hesabına yapılmasını talep etmek pratik bir çözümdür.
Özet
Varlık şirketine yapılan ödeme, icra dosyasını kendiliğinden kapatmaz. Zincir şudur: ödeme, alacaklı vekilinin dosyaya beyanı, tahsil harcı, müdürlüğün işlemesi ve hacizlerin ayrı ayrı fekki. 15-20 gündür değişiklik yoksa büyük olasılıkla ikinci halkada, yani beyan sunulmasında takılmıştır. Yapılacak iş beklemek değil, dosya safahatını kontrol edip alacaklı vekilinden yazılı talepte bulunmak, gerekirse ödeme belgelerinizle dosyaya kendiniz dilekçe sunmaktır. Sonuç alınamazsa icra hukuk mahkemesine şikâyet yolu açıktır ve sürüncemede bırakma hâlinde süreye tabi değildir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Süreler, harç oranları ve usuller mevzuat değişikliklerine göre güncellenebilir; dosyanızın kendine özgü koşulları farklı bir yol izlenmesini gerektirebilir. İşlem yapmadan önce dosya safahatınızı inceleyip bir avukata danışın.