İşten ayrılırken haklarınızı belirleyen tek şey, iş sözleşmesinin nasıl sona erdiğidir. İşveren mi çıkardı, siz mi istifa ettiniz, istifa haklı bir nedene mi dayanıyordu — cevap kıdem tazminatı alıp alamayacağınızı doğrudan değiştirir. Bu rehber durumları ayrı ayrı ele alır, süreleri ve izlenecek yolu gösterir.
Önce durumunuzu belirleyin
| Nasıl sona erdi? | Kıdem | İhbar |
|---|---|---|
| İşveren geçerli nedenle çıkardı | Var | Var (bildirim yapılmadıysa) |
| İşveren haklı nedenle çıkardı (ahlak ve iyi niyete aykırılık) | Yok | Yok |
| İşçi haklı nedenle istifa etti | Var | Yok |
| İşçi haksız istifa etti | Yok | İşverene ödeyebilir |
| Askerlik, evlilik (kadın işçi, 1 yıl içinde), emeklilik | Var | Yok |
| İkale (karşılıklı anlaşma) | Sözleşmeye göre | Sözleşmeye göre |
En kritik ayrım: "İstifa ettim, hakkım yok" düşüncesi çoğu zaman yanlıştır. Ücretiniz ödenmiyorsa, sigortanız eksik yatırılıyorsa, mobbing veya ağır çalışma koşulları varsa istifanız haklı fesih sayılabilir ve kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Kıdem tazminatı şartları
En az 1 yıl çalışmış olmak
Aynı işverene bağlı çalışma süresi bir yılı doldurmalıdır. Aralıklı çalışmalar belirli koşullarda birleştirilebilir.
Fesih şeklinin uygun olması
Yukarıdaki tabloda "Var" yazan hâllerden birine girmeniz gerekir.
Hesaplama
Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır; yıldan artan süreler oranlanır. Giydirilmiş ücrete yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemeler dahil edilir.
Tavan sınırı
Kıdem tazminatında yasal bir tavan uygulanır ve bu tutar dönemsel olarak güncellenir.
İhbar tazminatı ve süreler
Belirsiz süreli sözleşmelerde taraflardan biri sözleşmeyi feshedecekse önceden bildirim yapmalıdır. Bildirim yapılmazsa ihbar tazminatı doğar.
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Not: İhbar tazminatı yalnızca işçinin değil, usulsüz istifa hâlinde işverenin de talep edebileceği bir alacaktır.
Diğer işçilik alacakları
Kullanılmayan yıllık izin ücreti
Fesihte kullanılmamış izinler ücrete dönüşür ve zamanaşımı fesihten itibaren işler.
Fazla mesai
Haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlı ödenir. İspatında puantaj, mesai kayıtları ve tanık önemlidir.
UBGT ve hafta tatili
Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldıysa ek ücret doğar.
Ödenmeyen ücret ve primler
Banka kayıtları ile bordro arasındaki farklar önemli bir delildir.
İşe iade
Belirli koşulları taşıyan işyerlerinde ve 6 aylık kıdemi olan işçiler için geçerli sebep aranır.
Arabuluculuk ve süreler
Süreler hak kaybettirir: İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Bu süre kaçırıldığında işe iade talep edilemez.
-
Belgelerinizi toplayın
İş sözleşmesi, bordrolar, SGK hizmet dökümü, fesih bildirimi, banka hesap hareketleri, varsa yazışmalar.
-
Arabulucuya başvurun
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanamaz.
-
Görüşmeye katılın
Geçerli mazeret olmadan katılmamak, sonraki yargılamada yargılama gideri açısından aleyhinize sonuç doğurabilir.
-
Anlaşma olmazsa dava açın
Son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Dilekçenizi UDF olarak hazırlayabilirsiniz.
Yapılan 5 kritik hata
Boş kâğıt imzalamak
İçeriği okunmadan imzalanan belgeler sonradan istifa dilekçesi olarak kullanılabilir.
İbraname'yi okumadan imzalamak
"Tüm haklarımı aldım" ifadesi içeren belgeler hak kaybına yol açabilir.
İstifa gerekçesini yazmamak
Haklı nedenle ayrılıyorsanız nedeni yazılı olarak belirtmek ispat açısından önemlidir.
1 aylık süreyi kaçırmak
İşe iade için en kritik süre budur.
Delil toplamadan ayrılmak
Ayrılmadan önce bordro, mesai kaydı ve yazışmaların kopyasını alın.
Sık sorulan sorular
İstifa edersem kıdem alamaz mıyım?
Sigortam asgari ücretten yatıyordu, ne olur?
Zamanaşımı süresi ne kadar?
Arabuluculuğa avukatsız gidebilir miyim?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre sonuç değişebilir. Süreli işlemlerde bir avukata danışmanız yararınıza olur.