Boşanma dosyasında karşınıza çıkan belgeler ve kavramlar bir sözlük gibi öğrenilebilir. Bu rehber "tensip zaptı", "ara karar", "ihtiyati tedbir nafakası" gibi ifadelerin ne anlama geldiğini, hangi belgenin ne zaman geldiğini ve nafaka, velayet, mal paylaşımı başlıklarında neyin belirleyici olduğunu sade biçimde açıklar.
Dosyada göreceğiniz belgeler
| Belge | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Tensip zaptı | Mahkemenin dosyayı açtıktan sonra yaptığı ilk hazırlık kararı; taraflara verilen süreler burada yazar |
| Dava dilekçesi | Davacının talepleri ve gerekçeleri |
| Cevap dilekçesi | Davalının savunması; süresi kaçırılmamalıdır |
| Ara karar | Yargılama sırasında verilen geçici kararlar (tedbir nafakası, kişisel ilişki vb.) |
| Duruşma tutanağı | Duruşmada olan biteni ve bir sonraki celse tarihini gösterir |
| Gerekçeli karar | Nihai karar ve gerekçesi; istinaf süresi bunun tebliğiyle işler |
| Müzekkere | Mahkemenin başka kuruma yazdığı yazı (SGK, tapu, banka) |
Bu belgeler UYAP'ta çoğunlukla .udf olarak iner. Açmak için: UDF açma sayfası.
Nafaka türleri
Tedbir nafakası
Dava devam ederken geçici olarak hükmedilir. Talep edilmese bile hâkim çocuk için kendiliğinden karar verebilir.
İştirak nafakası
Boşanmadan sonra velayeti almayan tarafın çocuğun giderlerine katkısıdır. Çocuk ergin olana kadar sürer.
Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için hükmedilir. Kusuru daha ağır olan eş talep edemez.
Yardım nafakası
Altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında, yardım edilmezse yoksulluğa düşecek kişi için istenir.
Nafaka miktarı neye göre belirlenir? Tarafların gelir ve malvarlığı, çocuğun ihtiyaçları, yaşam standardı ve hakkaniyet. Miktar sabit bir formülle değil, dosyadaki delillere göre takdir edilir. Şartlar değişirse artırım veya azaltım davası açılabilir.
Velayette belirleyici ölçüt
Velayette tek bir ölçüt vardır: çocuğun üstün yararı. Ebeveynlerin talebi değil, çocuğun ihtiyaçları esas alınır.
Çocuğun yaşı
Küçük yaştaki çocuklarda anne bakımına ağırlık verilmesi yaygındır; ancak bu mutlak bir kural değildir.
Bakım ve düzen
Kimin fiilen bakım verdiği, çocuğun okul ve sosyal düzeni önemlidir.
Çocuğun görüşü
İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır; uzman raporu istenebilir.
Kişisel ilişki
Velayet verilmeyen ebeveyn için görüş günleri belirlenir; buna uymamak icra takibine konu olabilir.
Mal paylaşımı
2002 sonrası evliliklerde yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Kural, evlilik içinde edinilen malların değerinin yarı yarıya paylaşılmasıdır.
| Mal türü | Paylaşıma girer mi? |
|---|---|
| Evlilikte çalışarak edinilen mallar | Evet |
| Evlilik öncesi mallar | Hayır (kişisel mal) |
| Miras veya bağış yoluyla gelenler | Hayır |
| Kişisel kullanım eşyası | Hayır |
| Kişisel malın geliri | Kural olarak evet |
Önemli: Mal paylaşımı talebi boşanma davasından ayrı bir davadır ve kural olarak boşanmanın kesinleşmesinden sonra görülür. Boşanma dilekçesinde talep etmemiş olmak hakkınızı kaybettirmez.
Sürecin akışı
Dava açılır
Anlaşmalı veya çekişmeli. Anlaşmalıda protokol sunulur ve 1 yıllık evlilik şartı aranır.
Tensip ve tebligat
Cevap süresi işlemeye başlar; kaçırılmamalıdır.
Tedbir kararları
Nafaka ve kişisel ilişki için geçici kararlar verilir.
Deliller ve tanıklar
Tanık listesi, banka ve HTS kayıtları gibi deliller sunulur.
Karar ve istinaf
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren istinaf süresi işler.
Dilekçelerinizi UYAP'a sunmak için: UDF oluşturma aracı.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Nafaka ödenmezse ne olur?
Velayet sonradan değişir mi?
Boşanmada arabuluculuk zorunlu mu?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre sonuç değişebilir.