Mali haklar eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra yetmiş yıl korunur; süre ölümü izleyen yılın başından işler. Ortak, anonim ve tüzel kişi eserleri.
Kısa cevap: Fikir ve sanat eserlerinde mali haklar eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra yetmiş yıl sürer. Birden fazla eser sahibi varsa süre son hayatta kalanın ölümünden, ilk kez tüzel kişilerce umuma arz edilen ve sahibi bilinmeyen eserlerde aleniyetten itibaren işler. Süre ölüm veya aleniyet yılını izleyen yılın ilk gününden başladığı için koruma her zaman 31 Aralık’ta biter.
Koruma süresinin temel kuralı
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser sahibine mali ve manevi haklar tanır. Mali haklar (çoğaltma, yayma, işleme, temsil ve umuma iletim hakları) süreyle sınırlıdır; süre dolunca eser kamu malı hâline gelir ve herkes tarafından izin almadan kullanılabilir. Süre, kişinin öldüğü günden değil, ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden itibaren hesaplanır. Bu yüzden koruma her zaman bir yılın son günü sona erer.
Eser türüne göre başlangıç
| Durum | Süre | Başlangıç yılı |
|---|---|---|
| Tek eser sahibi | Hayatı boyunca + 70 yıl | Ölüm yılını izleyen yıl |
| Birden fazla eser sahibi | Son ölenin ölümünden sonra 70 yıl | Son ölenin ölüm yılını izleyen yıl |
| İlk kez tüzel kişi tarafından umuma arz | Aleniyetten itibaren 70 yıl | Aleniyet yılını izleyen yıl |
| Eser sahibi bilinmiyor | Aleniyetten itibaren 70 yıl | Aleniyet yılını izleyen yıl |
Örnek hesaplar
Telif koruma süresi adım adım nasıl hesaplanır
Ölüm yılını belirleyin
Eser sahibi 1955 yılında ölmüştür.
İzleyen yılı başlangıç alın
Koruma süresi 1 Ocak 1956’da başlar.
Yetmiş yılı ekleyin
Süre 31 Aralık 2025’te sona erer; eser 1 Ocak 2026’da kamu malı olur.
Ortak eser kontrolü
Eserin ikinci bir sahibi 1970’te ölmüşse süre son ölene göre hesaplanır ve 31 Aralık 2040’a kadar uzar.
Sürenin dayandığı olayı ve yılı seçin; araç korumanın sona erdiği günü ve eserin serbestçe kullanılabileceği tarihi gösterir.
Telif Koruma Süresi HesaplamaKamu malı eser nasıl kullanılır?
- Serbest kullanım: Süresi dolan eser izin ve bedel ödemeden çoğaltılabilir, yayımlanabilir ve uyarlanabilir.
- Yeni eser koruması: Kamu malı bir eserin çevirisi, düzenlemesi veya özgün bir baskısı yeni bir eser olarak ayrıca korunabilir. Başkasının çevirisini kullanmak için o çevirmenin hakları dikkate alınmalıdır.
- Manevi hakların etkisi: Eser sahibinin adının belirtilmesi ve eserin bozulmaması gibi değerlere saygı gösterilmelidir; kanun bazı hâllerde süre sonrasında da bu hakların korunmasına imkân tanır.
- Görseller ve fotoğraflar: Eser niteliği taşıyan fotoğraflar da aynı kurallara tabidir; kullanmadan önce fotoğrafçının ölüm tarihini ve eserin niteliğini kontrol edin.
Eski eserlerde hesap yaparken nelere dikkat edilmeli?
Koruma süresi zaman içinde değiştiği için çok eski eserlerde hesap yaparken, eser sahibinin ölüm tarihine göre hangi kuralların uygulandığını dikkate almak gerekir. Günümüzde yetmiş yıllık süre esas alınır; ancak özellikle yabancı eserlerde eserin ilk yayımlandığı ülkenin kanunu ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler sonucu etkileyebilir. Eser sahibinin ölüm tarihi kesin bilinmiyorsa, güvenilir biyografik kaynaklardan teyit etmeden eseri kamu malı saymak risklidir.
Aynı eserin farklı parçalarının farklı sahipleri olabilir. Bir şarkıda söz yazarı, besteci ve düzenlemeyi yapan kişi ayrı ayrı hak sahibidir; birinin hakları sona ermiş olsa bile diğerlerinin hakları devam edebilir. Bir filmde de senarist, yönetmen ve müzik bestecisinin hakları ayrı değerlendirilir. Bu nedenle kullanmak istediğiniz eserin her katmanı için hesabı ayrı yapmanız önerilir.
Telif uyuşmazlıkları ve ilgili rehberler
İzinsiz kullanım hâlinde eser sahibi veya hak sahibi tecavüzün ref’i, önlenmesi ve tazminat davaları açabilir; ayrıca belirli fiiller suç oluşturur. Telif hakkının genel çerçevesini telif hakkı nedir, kendinize karşı açılmış bir dava varsa telif davası yedim ne yapmalıyım ve sonuçları için telif davasını kaybettim ne olacak yazılarımızı okuyabilirsiniz. Tazminat talepleri zamanaşımına tabidir; süreleri zamanaşımı süreleri aracıyla, suç boyutu varsa ceza dava zamanaşımı aracıyla hesaplayabilirsiniz.
İlgili hesaplama araçları
- Borçlar Hukukunda Zamanaşımı SüreleriAlacağın türüne göre zamanaşımı süresini ve sürenin dolduğu tarihi haksız fiil…
- Serbest Meslek Makbuzu (SMM) HesaplamaBrütten veya netten yola çıkarak stopaj ve KDV dahil serbest meslek makbuzu…
- Adli Süre HesaplamaTebliğ tarihinden itibaren süreyi hesaplayın; hafta sonu, resmî tatil ve adli tatil…
- Duruşma ve Süre Takvimi (.ics)Duruşma veya süre son gününü hatırlatmalı bir takvim dosyasına dönüştürün; Google…
- Ceza Dava Zamanaşımı ve Şikayet SüresiSuçun kanuni cezasına göre dava zamanaşımı süresini, kesilme hâlindeki azami süreyi…
Bu alandaki tüm araçlar için Avukat Araçları hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Telif hakkı kaç yıl sürer?
Koruma süresi hangi gün biter?
Kamu malı esere dayanan kitabı yayımlayabilir miyim?
Eserin sahibi ölmediyse süre işler mi?
Yabancı eserler de aynı süreye tabi mi?
Dayanak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.26, m.27, m.28, m.82. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.