Borçlar hukukunda genel zamanaşımı on yıl, kira ve faiz gibi dönemsel alacaklarda beş yıl, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede iki yıldır. Kesilme kuralları.
Kısa cevap: Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yılda zamanaşımına uğrar. Kira, faiz ve diğer dönemsel edimler ile vekâlet, eser ve simsarlık gibi sözleşmelerden doğan bazı alacaklar beş yıl, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme talepleri öğrenmeden itibaren iki, her hâlde on yıldır. Süre alacağın muaccel olduğu günden başlar; dava, icra takibi ve borcun ikrarıyla kesilir.
Zamanaşımı nedir, hak düşürücü süreden farkı
Zamanaşımı, alacağın kanunda öngörülen süre içinde istenmemesi hâlinde borçlunun ödemekten kaçınabilmesini sağlayan bir savunma imkânıdır. Alacak ortadan kalkmaz; borçlu zamanaşımı def’ini ileri sürerse alacak dava veya takiple tahsil edilemez. Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate alamaz. Hak düşürücü süre ise hakkın kendisini sona erdirir, kesilmez ve durmaz; hâkim tarafından resen gözetilir. İşe iade başvurusu veya kanun yolu süreleri hak düşürücü sürelere örnektir.
Alacak türüne göre zamanaşımı süreleri
| Alacak | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Genel alacaklar (sözleşme, borç, ödünç) | 10 yıl | Alacağın muaccel olduğu gün |
| Kira bedeli, faiz ve dönemsel edimler | 5 yıl | Her dönemin vadesi |
| Vekâlet, komisyon, simsarlık, eser sözleşmesi | 5 yıl | Alacağın muaccel olduğu gün |
| Haksız fiilden doğan tazminat | 2 yıl / her hâlde 10 yıl | Zarar ve failin öğrenilmesi / fiil tarihi |
| Sebepsiz zenginleşme | 2 yıl / her hâlde 10 yıl | Geri isteme hakkının öğrenilmesi / zenginleşme |
| Bono ve poliçe | 3 yıl | Vade tarihi |
| Çek | 6 ay | İbraz süresinin bitimi |
Örneklerle hesaplama
Zamanaşımı tarihi adım adım nasıl hesaplanır
Ödünç alacağı
1 Mart 2020’de ödenmesi gereken bir ödünç alacağı on yıllık süreye tabidir ve 1 Mart 2030’da zamanaşımına uğrar.
Kira alacağı
Ocak 2022 kirası 5 Ocak 2022’de ödenmesi gerekiyorsa beş yıllık süre 5 Ocak 2027’de dolar. Her ayın kirası ayrı hesaplanır.
Haksız fiil
10 Haziran 2025’te gerçekleşen ve zarar ile sorumlunun aynı gün öğrenildiği bir olayda iki yıllık süre 10 Haziran 2027’de dolar.
Kesilme etkisi
Borçlu 1 Eylül 2026’da borcu yazılı olarak kabul ederse süre o tarihte kesilir ve yeniden başlar.
Alacak türünü ve başlangıç tarihini seçin; araç sürenin dolduğu günü, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede iki ve on yıllık sürelerden önce dolanı gösterir.
Borçlar Hukukunda Zamanaşımı SüreleriZamanaşımını kesen ve durduran sebepler
- Kesilme: Borçlunun borcu ikrar etmesi, kısmi ödeme yapması, faiz ödemesi, rehin veya kefil göstermesi; alacaklının dava açması, icra takibi başlatması veya iflas masasına başvurması zamanaşımını keser. Kesilmeyle süre baştan başlar.
- Durma: Eşler arasında evlilik süresince, velayet altındaki çocuklarla ana baba arasında, alacağın Türk mahkemelerinde ileri sürülemediği sürece zamanaşımı işlemez.
- Arabuluculuk: Zorunlu arabuluculuğa başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur. Ayrıntılar için arabuluculuk zorunlu mu.
- İhtarname kesmez: Noter ihtarnamesi borçluyu temerrüde düşürür ancak zamanaşımını kesmez.
Süre hangi günden başlar?
Zamanaşımı alacağın muaccel olduğu, yani borçludan istenebilir hâle geldiği günden başlar. Vadesi belirlenmiş bir borçta bu gün vade tarihidir. Vade belirlenmemişse alacak kural olarak doğduğu anda muacceldir; ancak borçlunun ihbarına bağlı borçlarda süre, ihbarın yapılabileceği ilk günden işler. Taksitli borçlarda her taksit kendi vadesinden itibaren ayrı zamanaşımına tabidir; muacceliyet şartı varsa ve kalan borç muaccel hâle gelmişse bütün borç için süre o tarihte başlar.
Sürenin hesabında gün, ay ve yıl olarak belirlenen süreler için genel kurallar uygulanır: süre başladığı güne son yılda karşılık gelen günün sonunda dolar. Son gün resmî tatile rastlarsa işlem ilk iş günü yapılabilir. Sürenin son gününü kesin olarak görmek için araçtaki tarih hesabını kullanabilir, dava açmadan önce arabuluculuk gerekip gerekmediğini de kontrol edebilirsiniz.
Özel alanlardaki süreler
İş sözleşmesinden doğan alacaklarda beş yıllık özel bir düzen vardır; ayrıntıları işçilik alacaklarında zamanaşımı rehberinde anlattık. Trafik kazalarından doğan tazminatlarda sigorta başvurusu ve ceza zamanaşımı etkisi bulunur; bunlar için trafik kazasında zamanaşımı aracını kullanın. Zamanaşımı dolmamış bir alacak için faiz hesabı gerekiyorsa yasal faiz rehberine bakabilirsiniz. Kefil olduğunuz borçlarda ise kefil borcu ödemezse ne olur yazımız, sorumluluğun sınırlarını açıklar.
İlgili hesaplama araçları
- İşçilik Alacaklarında ZamanaşımıKıdem, ihbar, yıllık izin ve ücret alacaklarınızda beş yıllık zamanaşımının hangi…
- Trafik Kazasında Zamanaşımı ve Sigorta BaşvurusuTrafik kazası tazminatında iki ve on yıllık zamanaşımı sürelerini, ceza zamanaşımı…
- Ceza Dava Zamanaşımı ve Şikayet SüresiSuçun kanuni cezasına göre dava zamanaşımı süresini, kesilme hâlindeki azami süreyi…
- Yasal ve Temerrüt Faizi HesaplamaTarih aralığınıza düşen yasal faiz dönemlerini ayrı ayrı uygulayarak faiz ve toplam…
- Adli Süre HesaplamaTebliğ tarihinden itibaren süreyi hesaplayın; hafta sonu, resmî tatil ve adli tatil…
Bu alandaki tüm araçlar için Avukat Araçları hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Genel zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Kira borcu kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden dikkate alınır mı?
İcra takibi zamanaşımını keser mi?
Haksız fiilde on yıllık süre neden var?
Dayanak: Türk Borçlar Kanunu m.72, m.82, m.146, m.147, m.149, m.153, m.154, m.156, m.161. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.