Boşanmada edinilmiş mallardan borçlar düşülerek artık değer bulunur; her eş diğerinin artık değerinin yarısını ister. Kişisel mallar dışarıda kalır. Örnekli.
Kısa cevap: Yasal mal rejiminde her eşin evlilik süresince edindiği mallardan bu mallara ilişkin borçlar düşülür ve artık değer bulunur. Her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir; karşılıklı alacaklar takas edilerek tek bir ödemeye dönüşür. Miras veya bağışla gelen mallar ile evlilikten önceki mallar kişisel maldır ve hesaba katılmaz.
Yasal mal rejimi: edinilmiş mallara katılma
1 Ocak 2002’den bu yana eşler aksini kararlaştırmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir. Bu rejimde evlilik süresince her eş kendi malvarlığını yönetir; mal paylaşımı ancak evlilik boşanma veya ölümle sona erdiğinde, tasfiye yoluyla yapılır. 2002’den önceki evliliklerde o döneme ait mallar için mal ayrılığı rejimi esas alınır ve katkı payı hesabı gündeme gelir.
| Mal türü | Örnekler | Tasfiyeye girer mi? |
|---|---|---|
| Edinilmiş mal | Maaşla alınan ev, araba, birikimler, emeklilik ikramiyesi | Evet |
| Kişisel mal | Evlilik öncesi mallar, miras ve bağışla gelenler, kişisel eşya, manevi tazminat | Hayır |
| Kişisel malın geliri | Evlilikten önce alınmış dairenin kira geliri | Evet |
Adım adım hesap
Katılma alacağı = Diğer eşin artık değeri ÷ 2
Takas sonrası ödeme = Büyük alacak − Küçük alacak
Katılma alacağı adım adım nasıl hesaplanır
Birinci eşin artık değeri
Edinilmiş malları 2.000.000 TL, bu mallara ilişkin kredi borcu 400.000 TL: artık değer 1.600.000 TL.
İkinci eşin artık değeri
Edinilmiş malları 600.000 TL, borcu 100.000 TL: artık değer 500.000 TL.
Karşılıklı alacaklar
Birinci eş ikinciden 250.000 TL, ikinci eş birinciden 800.000 TL isteyebilir.
Takas
Alacaklar takas edilir: birinci eş ikinci eşe 550.000 TL öder.
Her eşin edinilmiş mallarını ve bunlara ilişkin borçlarını girin; araç artık değerleri, karşılıklı alacakları ve takas sonrası ödenecek tutarı gösterir.
Mal Rejimi Tasfiyesi ve Katılma AlacağıDeğer artış payı ve denkleştirme
- Değer artış payı: Bir eş diğerinin kişisel malının edinilmesine veya iyileştirilmesine katkıda bulunduysa, tasfiyede bu katkının o malda sağladığı değer artışı oranında alacak hakkı doğar.
- Denkleştirme: Bir eşin kişisel malıyla edinilmiş malına ya da tersine yatırım yapılmışsa, tasfiyede bu kaynak aktarımı denkleştirilir.
- Eklenecek değerler: Tasfiyeden önceki bir yıl içinde eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler hesaba eklenir.
- Değerleme tarihi: Mallar tasfiye tarihindeki sürüm değeriyle, yani kararın verildiği tarihe en yakın değerle hesaplanır.
Malların tespiti ve ispat
Mal paylaşımı davalarında en önemli sorun malların tespitidir. Tapu, araç tescil, banka ve SGK kayıtları mahkeme aracılığıyla getirtilebilir. Bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden eş bunu ispatlamakla yükümlüdür; ispat edilemeyen mallar edinilmiş mal sayılır. Bu nedenle evlilikten önce sahip olunan birikimleri, miras veya bağışla gelen paraları ve bunların hangi mala dönüştüğünü gösteren belgeleri saklamak büyük önem taşır.
Malların değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve değerleme karar tarihine en yakın tarihe göre yapılır. Taşınmaz fiyatlarının hızla değiştiği dönemlerde dava süresince değerin artması, talep edilen tutarın da artırılmasını gerektirebilir. Belirsiz alacak davası bu nedenle sık tercih edilir.
Dava ve süreler
Katılma alacağı davası aile mahkemesinde açılır. Boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak mal rejimi davası boşanma kararının kesinleşmesini bekler. Uygulamada boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi kabul edilir; süreyi zamanaşımı süreleri aracıyla kontrol edebilirsiniz. Dava değeri üzerinden nispi harç alınır; belirsiz alacak davası açılarak harç başlangıçta düşük tutulabilir, hesap için dava harcı aracına bakın.
Ortak alınan konut ve TOKİ evleri gibi özel durumlar için boşanmada TOKİ evi paylaşımı ve boşandıktan sonra ev satılmıyorsa yazılarımıza bakabilirsiniz. Eşin ölümü hâlinde önce mal rejimi tasfiye edilir, ardından kalan terekeden miras payları hesaplanır; bkz. miras payı rehberi.
İlgili hesaplama araçları
- Miras Payı HesaplamaZümre sistemine göre sağ kalan eş ve mirasçıların yasal miras paylarını kesir…
- Nafaka Artış Hesaplamaİlamda kararlaştırılan artış ölçütüne göre nafakanın güncel tutarını yıl yıl…
- Saklı Pay ve Tenkis HesaplamaMirasçıların saklı paylarını ve tasarruf edilebilir bölümü hesaplayarak tenkis…
- Dava Harcı ve Gider HesaplamaDava açarken yatırılacak peşin harcı ve karar sonrası bakiye karar ve ilam harcını…
- Değer Artış Kazancı Vergisi HesaplamaTaşınmaz satışında beş yıl kuralını, endekslemeyi ve istisnayı uygulayarak ödenecek…
Bu alandaki tüm araçlar için Aile ve Miras hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Evlilikten önce alınan ev paylaşılır mı?
Miras kalan ev paylaşılır mı?
Artık değer eksi çıkarsa ne olur?
Mal paylaşımı davası ne zaman açılır?
Mal rejimi sözleşmesi yapılabilir mi?
Dayanak: Türk Medeni Kanunu m.202, m.218, m.219, m.220, m.227, m.231, m.235, m.236. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.