Kıdem, ihbar, yıllık izin, ücret ve fazla mesai alacakları beş yılda zamanaşımına uğrar. Sürenin ne zaman başladığı, nasıl durduğu ve nasıl kesildiği rehberde.
Kısa cevap: İş sözleşmesinden doğan kıdem, ihbar, kötü niyet, yıllık izin ücreti ve eşit davranmama tazminatı sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar. Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretinde de süre beş yıldır, ancak her ayın alacağı kendi ödeme tarihinden itibaren ayrı ayrı işler.
Zamanaşımı ne demek, alacak tamamen kaybolur mu?
Zamanaşımı, alacağın kanunda öngörülen süre içinde dava veya takip yoluyla istenmemesi hâlinde dava edilebilirliğini kaybetmesidir. Alacak ortadan kalkmaz, ancak borçlu işveren “zamanaşımı def’i” ileri sürerse mahkeme alacağı hükme bağlayamaz. Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz; işveren cevap dilekçesinde bu itirazı süresinde yapmalıdır. Hak düşürücü sürelerde ise durum farklıdır: bu süreler hâkim tarafından resen gözetilir ve kesilmez.
İşçilik alacaklarında iki farklı başlangıç kuralı bulunduğu için en sık yapılan hata, tüm alacakların fesih tarihinden itibaren beş yıl içinde istenebileceğini düşünmektir.
Alacak türüne göre süre ve başlangıç
| Alacak | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| İhbar tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| Kötü niyet ve eşit davranmama tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| Aylık ücret | 5 yıl | Her ayın ücretinin ödenmesi gereken tarih |
| Fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücreti | 5 yıl | İlgili ayın ücretiyle birlikte ödenmesi gereken tarih |
| İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat | 10 yıl | Zararın kesinleştiği tarih |
Örnek: aynı işçide farklı son tarihler
İş sözleşmesi 14 Eylül 2026’da sona eren bir işçinin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve 2022 yılına ait ödenmemiş fazla mesai alacakları olduğunu düşünelim. Ücretler her ayın son günü ödenmektedir.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı tarihi adım adım nasıl bulunur
Tazminatları fesih tarihine bağlayın
Kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti için süre 14 Eylül 2026’da başlar ve 14 Eylül 2031’de dolar.
Ücret alacaklarını ay ay ayırın
Ocak 2022 fazla mesai ücreti 31 Ocak 2022’de ödenmesi gerekirken ödenmemiştir; zamanaşımı 31 Ocak 2027’de dolar.
En eski ayı tespit edin
Şubat 2022 alacağı 28 Şubat 2027’de, Mart 2022 alacağı 31 Mart 2027’de düşer. Her geçen ay bir aylık alacak daha zamanaşımına uğrar.
Kesen veya durduran işlemi planlayın
Arabulucuya başvuru süreyi durdurur, dava açılması süreyi keser. En eski alacaklar için geç kalmamak adına başvuruyu erken yapmak gerekir.
Aynı işçide tazminat alacakları daha beş yıl istenebilirken en eski fazla mesai alacakları birkaç ay içinde düşebilir.
Alacak türünü ve başlangıç tarihini seçin; araç beş yıllık sürenin dolduğu günü ve bu tarihten önce yapmanız gerekenleri gösterir.
İşçilik Alacaklarında ZamanaşımıZamanaşımını durduran ve kesen işlemler
Durma, sürenin bir süre işlememesi ve durma sebebi ortadan kalkınca kaldığı yerden devam etmesidir. Kesilme ise o ana kadar işlemiş sürenin silinip sürenin baştan başlamasıdır.
- Arabulucuya başvuru (durma): Arabulucuya başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
- Dava açılması (kesilme): Alacak için dava açılması zamanaşımını keser. Kısmi veya belirsiz alacak davasında kesilme etkisi dava edilen miktarla sınırlı kalabileceğinden talep sonucunun doğru kurgulanması önemlidir.
- İcra takibi (kesilme): Alacak için başlatılan icra takibi zamanaşımını keser.
- Borcun ikrarı (kesilme): İşverenin borcu yazılı olarak kabul etmesi, kısmi ödeme yapması veya teminat vermesi zamanaşımını keser.
Zamanaşımıyla karıştırılan hak düşürücü süreler
İş hukukunda bazı süreler zamanaşımı değil hak düşürücü süredir ve çok daha kısadır. Bunlar kaçırıldığında alacağın kendisi değil, belirli bir hakkın kullanılma imkânı sona erer:
| Süre | Uzunluk | Nereden bulunur? |
|---|---|---|
| İşe iade için arabulucuya başvuru | Fesih tebliğinden itibaren 1 ay | İşe iade süreleri aracı |
| Haklı nedenle fesih hakkı | Öğrenmeden itibaren 6 iş günü, fiilden itibaren 1 yıl | Haklı fesih asistanı |
| Askerlik dönüşü işe başvuru | Terhisten itibaren 2 ay | Askerlik dönüşü aracı |
| Hizmet tespiti davası | Hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl | SGK kayıtları |
Hak kaybı yaşamamak için pratik öneriler
Ayrılışınızdan sonra alacaklarınızı listeleyin ve her birinin tutarını hesaplayın. Tazminat tutarları için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama, fazla çalışma için fazla mesai ücreti hesaplama, izin alacağı için yıllık izin süresi hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Hesap mantıklarını adım adım anlatan kıdem ve ihbar, fazla mesai ve yıllık izin rehberleri de işinizi kolaylaştırır.
Ardından zorunlu arabuluculuğa başvurun; arabuluculuk hem dava şartıdır hem de zamanaşımını durdurur. Sürecin işleyişini arabuluculuk zorunlu mu yazımızda bulabilirsiniz. İş sözleşmesi dışındaki alacaklarınızın süresini ise borçlar hukukunda zamanaşımı süreleri aracıyla hesaplayın.
İlgili hesaplama araçları
- Kıdem ve İhbar Tazminatı HesaplamaÇalışma sürenize göre kıdem ve ihbar tazminatınızı, kıdem tavanı ve ihbar…
- Fazla Mesai Ücreti HesaplamaHaftalık 45 saati aşan çalışmalarınızın zamlı ücret karşılığını saatlik ücret…
- Yıllık Ücretli İzin Süresi HesaplamaKıdeminize, yaşınıza ve çalıştığınız işin niteliğine göre hak ettiğiniz yıllık…
- Borçlar Hukukunda Zamanaşımı SüreleriAlacağın türüne göre zamanaşımı süresini ve sürenin dolduğu tarihi haksız fiil…
- İşe İade Süreleri ve ŞartlarıArabulucuya başvuru ve dava açma sürelerinin son gününü bulun, işe iade davasının…
Bu alandaki tüm araçlar için İş Hukuku hesaplama araçları sayfasına, sitedeki bütün hesaplayıcılar için hukuki hesaplama araçları listesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Fazla mesai alacağı için beş yıl ne zaman başlar?
Çalışırken işverene dava açabilir miyim?
Zamanaşımı dolmuş alacak ödenirse geri istenebilir mi?
Arabuluculuk zamanaşımını keser mi, durdurur mu?
Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3, Türk Borçlar Kanunu m.146, m.147, m.153, m.154, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.